የኬጋን አምስት የውስጣዊ ለውጥ ደረጃዎች
ከታች ነው....
ከዚህ በታች የኬጋን አስተሳሰብ እንደገና ማጠቃለል ነው…
ትልቅ ሰው መሆን ምን ማለት እንደሆነ ጠይቀው ያውቃሉ?
የማወራው ስለ እንግዳ ፎጣ ወይም ስለ ተከራይ ኢንሹራንስ ስለመግዛት አይደለም። እያወራን ያለነው በጉልምስና ጊዜ እንዴት ማደግ እንዳለብን ነው። ከአለም ጋር እንዴት ማስተዋል አለብን? ወይስ ግጭትን ይቆጣጠሩ እና በዙሪያችን ካሉ ሰዎች ጋር ይገናኙ?
ከልጆች ጋር ቀላል ነው. ልጆች የተለዩ የዕድገት ደረጃዎች እና የአምልኮ ሥርዓቶች አሏቸው (አስፈሪ ሁለት፣ ባር ሚትስቫህ፣ ጣፋጭ አስራ ስድስት)፣ ስለዚህ ሲያድጉ ምን እንደሚጠብቁ በደንብ እናውቃለን።
ግን ስለ አዋቂዎችስ? ለአብዛኞቻችን አዋቂነት ልክ ይከሰታል። የት እንዳለን እና የት መሆን እንደምንፈልግ እንድንገነዘብ የሚረዳን ለአዋቂዎች እድገት ማዕቀፍ የለንም።
የዶ/ር ሮበርት ኬጋን የአዋቂዎች ልማት ቲዎሪ የሚመጣው እዚህ ላይ ነው።
ኬጋን (የቀድሞ የሃርቫርድ ሳይኮሎጂስት) አዋቂዎች በ 5 የተለያዩ የእድገት ደረጃዎች (ልክ እንደ ህጻናት) እንደሚያልፉ ያሳያል.
'አዋቂ' መሆን ወደ ከፍተኛ የእድገት ደረጃዎች መሸጋገር ማለት ነው። ራሱን የቻለ የራስን ስሜት ማዳበር እና ከጥበብ እና ከማህበራዊ ብስለት ጋር የተያያዙ ባህሪያትን ማግኘት ማለት ነው። ይህ ማለት የበለጠ እራሳችንን ማወቅ እና ባህሪያችንን መቆጣጠር፣ እንዲሁም ግንዛቤን መጨመር እና ግንኙነታችንን እና እኛን የሚጎዱን ማህበራዊ ሁኔታዎችን በተሻለ ሁኔታ ማስተዳደር ማለት ነው።
ነገር ግን፣ አብዛኛዎቻችን - ከጠቅላላው ህዝብ 65% ያህሉ - ከፍ ያለ ስራ የምንሰራ 'አዋቂዎች' አንሆንም ማለትም ከደረጃ 3 (ከ5 ደረጃዎች!) ማለፍ በፍጹም አናደርገውም። አብዛኛው የምናስበው፣ የምናምነው እና የሚሰማን ነገር ሌሎች እኛን በሚለማመዱበት ሁኔታ ላይ የተመሰረተ ስለሆነ አሁንም ራሱን የቻለ የራስነት ስሜት ይጎድለናል።
ስለዚህ ወደ ከፍተኛ ደረጃዎች እንዴት እንሸጋገራለን?
ይህ ጽሑፍ የኬጋንን የአዋቂዎች እድገት ንድፈ ሃሳብ ይገመግማል። ክፍል 1 የኬጋንን ደረጃዎች 2-5 ይዘረዝራል ምክንያቱም የተለያዩ ደረጃዎችን ማወቅ እራሳችንን እና በዙሪያችን ያሉትን ሰዎች (ጓደኞች ፣ አጋሮች ፣ ልጆች ፣ ወዘተ) በተሻለ ሁኔታ እንድንረዳ እና የምንመኘውን ነገር ይሰጠናል። እያንዳንዱን ደረጃ በጥንቃቄ እንዲያነቡ እና በየትኛው ደረጃ ላይ እንዳሉ እና የት መሆን እንደሚፈልጉ እንዲያስቡ እመክራችኋለሁ።
እንዴት ነው የምናድገው? ትራንስፎርሜሽን እና ርዕሰ-ጉዳይ ለውጥ
የኬጋን ቲዎሪ 5 የተለያዩ የእድገት ደረጃዎችን ይዘረዝራል (ደረጃ 1 -5)። አብዛኞቻችን በደረጃዎች መካከል ሽግግር ላይ ነን።
ወደ ንድፈ ሃሳቡ ከመሄዳችን በፊት 2 ቁልፍ ፅንሰ ሀሳቦችን መረዳት አለብን።
ለውጥ
ብዙዎቻችን አዋቂ መሆን ማለት በምናደርገው ነገር መሻሻል ማለት ነው ብለን እናስባለን (ማለትም ብዙ ክህሎቶችን እና እውቀትን ማግኘት)። ኬጋን አይስማማም.
ኬጋን እንደሚለው፣ ትልቅ ሰው መሆን ማለት አዳዲስ ነገሮችን መማር አይደለም (ነገሮችን ወደ ‹አእምሮ› ኮንቴይነር ማከል) ፣ እሱ ስለ መለወጥ ነው - ዓለምን የምናውቀውን እና የምንረዳበትን መንገድ መለወጥ (የእኛን የ'መያዣን ትክክለኛ ቅርፅ መለወጥ)።
ትራንስፎርሜሽን ከ "የግል ኮፐርኒካን ለውጥ" ጋር ተመሳሳይ ነው. ከኮፐርኒከስ በፊት ምድር የስርዓተ ፀሐይ ማዕከል እንደሆነች እናስብ ነበር። ከዚያም ኮፐርኒከስ መጥቶ ፀሐይ መሃሉ ላይ እንዳለ አሳይቷል. ስለዚህ በአካል ምንም የተለወጠ ነገር ባይኖርም፣ ስለ አለም ያለን ግንዛቤ እና ግንዛቤ ተለወጠ።
ይህ በየጊዜው ይደርስብናል። ለምሳሌ ከሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እንደገና ስላነበብከው መጽሐፍ አስብ። መረጃው ተመሳሳይ ቢሆንም (ተመሳሳይ ቃላት፣ ተመሳሳይ መጽሐፍ) መጽሐፉን (እና ዓለምን!) የተለማመዱበት እና የተረዱበት መንገድ በመሠረቱ የተለየ ነው። ይህ ትራንስፎርሜሽን ነው።
በትራንስፎርሜሽን ብቻ ነው ወደ ከፍተኛ የእድገት ደረጃዎች የምንሸጋገርበት (ለዚህም ነው የግለሰቦች አሳዛኝ ሁኔታ የእድገት መነሳሳት ሊሆን የሚችለው።)
ርዕሰ ጉዳይ - የነገር ለውጥ
ወደ ከፍተኛ ደረጃዎች መሸጋገር የርዕሰ-ነገር-ነገር መቀየርን ይጠይቃል - የምናውቀውን ከርዕሰ-ጉዳይ (እኛን በሚቆጣጠርበት ቦታ) ወደ ነገር (እኛን መቆጣጠር ወደምንችልበት) ማንቀሳቀስ።
ይህ የእኔ ተወዳጅ የንድፈ ሃሳብ ክፍል ነው። በህይወታችን ውስጥ እንደ ዕቃ በወሰድን ቁጥር አለምን፣ እራሳችንን እና በውስጡ ያሉትን ሰዎች በግልፅ ማየት እንችላለን በሚለው መነሻ ላይ የተመሰረተ ነው።
- ርዕሰ ጉዳይ (“እኔ ነኝ”) - እኛ የተገናኘንበት እና ስለዚህ ማሰላሰል ወይም ተጨባጭ እይታን ማየት አንችልም። እነሱም የግለሰባዊ ባህሪያትን፣ የአለም አሰራርን በተመለከተ ግምቶችን፣ ባህሪያትን፣ ስሜቶችን ወዘተ ያካትታሉ።
- ነገር ("እኔ አለኝ") - ራሳችንን ልንገነጠልባቸው የምንችላቸው የራስ ፅንሰ ሀሳቦች። ወደ ሌላ ነገር መመልከት፣ ማሰላሰል፣ መሳተፍ፣ መቆጣጠር እና መገናኘት እንድንችል።
ለምሳሌ፡- ብዙዎቻችን ከሃይማኖት ጋር በተያያዘ የርዕሰ-ጉዳይ ለውጥ ያጋጥመናል። ወጣት ሳለን ሃይማኖታችን ተገዥ ነው - ማለትም እኔ ካቶሊክ ነኝ፣ አይሁዳዊ ነኝ - እና በወላጆቻችን ወይም በማህበረሰባችን ላይ የተመሰረተ ነው። እነዚህን እምነቶች የመተንተንም ሆነ የመጠየቅ አቅም የለንም።
ትልቅ ስንሆን ሀይማኖት የበለጠ አላማ ይሆናል - ማለትም እኔ እምነቴ አይደለሁም። እኔ አሁን ወደ ኋላ መመለስ የምችል፣ ላሰላስል እና ምን ማመን እንዳለብኝ መወሰን የምችል እምነት ያለኝ ሰው ነኝ።
ከልምዴ በመነሳት ወደ ኋላ ሄጄ መተንተን፣ የራሴን ባህሪ፣ ስሜት፣ ፍላጎት እና ፍላጎት ባሰላስል ቁጥር ከሙሉነት፣ ሰላም እና ጥንካሬ ቦታ ሆኜ መስራት እችላለሁ።
ይህ ደግሞ ከቡድሂስት አስተሳሰብ ጋር በጣም ተመሳሳይ ነው። መከራ የሚመነጨው ከሀሳባችን፣ ከእምነታችን፣ ከስሜታችን፣ ወዘተ ጋር ከመጠን በላይ በመለየት ነው። መፍትሄው? መለያየት። መለያየት ግድየለሽነት አይደለም፣ እነዚህን ነገሮች በቅንነት የማየት ተግባር ነው፣ ማለትም እኔ ስሜቴ፣ ስሜቴ፣ ያለፈው ወይም እምነቴ አይደለሁም ፣ ስሜቴ ፣ እምነት፣ ስሜት፣ ወዘተ.
ለውጥ እና የርዕሰ-ነገር ለውጥ ለአዋቂዎች እድገት ወሳኝ ናቸው.
የት ነህ? የኬጋን የአዋቂዎች እድገት ደረጃዎች
- ደረጃ 1 - ግትር አእምሮ (የልጅነት መጀመሪያ)
- ደረጃ 2 - ኢምፔሪያል አእምሮ (ጉርምስና ፣ የአዋቂዎች ብዛት 6%)
- ደረጃ 3 - ማህበራዊነት ያለው አእምሮ (ከአዋቂዎች 58 በመቶው)
- ደረጃ 4 - እራሱን የቻለ አእምሮ (ከአዋቂዎች ብዛት 35%)
- ደረጃ 5 - አእምሮን የሚቀይር (ከአዋቂዎች ብዛት 1%)
ከ2-5ኛ ደረጃዎች ላይ አተኩራለሁ፣ ምክንያቱም እነሱ ለአዋቂዎች እድገት በጣም ተፈጻሚ ናቸው። ብዙ ጊዜ በደረጃ መካከል ሽግግር ላይ ነን እና/ወይም ከተለያዩ ሰዎች ጋር በተለያዩ ደረጃዎች እንሰራለን (ማለትም ደረጃ 3 ከባልደረባ ጋር፣ ደረጃ 4 ከስራ ባልደረባ ጋር)።
‘ግቡ’ በየትኛው ደረጃ ላይ እንዳለን፣ መቼ እና ከማን ጋር እንዳለን ትኩረት መስጠት ነው። ያኔ ነው ሆን ብለን አመለካከታችንን፣ሀሳባችንን፣ስሜታችንን እና ድርጊታችንን ለመለወጥ መስራት የምንችለው።
ወደ አዲስ ደረጃዎች ስትሸጋገር አስተውል በአንድ ወቅት የነበረው ነገር ግዑዝ ይሆናል።
ደረጃ 2 - ኢምፔሪያል አእምሮ (6 ዓመታት - ጉርምስና ፣ አንዳንድ አዋቂዎች)
ደረጃ 2 የሚያጠቃልለው በጉርምስና ዕድሜ ላይ የሚገኙ ወጣቶችን ብቻ ነው, ነገር ግን ብዙ አዋቂዎች ከዚህ ደረጃ አያልፍም. በዚህ ምድብ ውስጥ የሚገባን ሰው ሁላችንም እንደምናውቅ ሆኖ ይሰማኛል።
- ርዕሰ ጉዳይ ፡ የአይኤስ ፍላጎቶች፣ ፍላጎቶች እና ፍላጎቶች
- ነገር፡ ግፊቶች፣ ስሜቶች እና ግንዛቤዎች አሉት
በደረጃ 2፣ በራስ ፍላጎት፣ ፍላጎት እና አጀንዳ ላይ ማተኮር ቀዳሚ ነው።
ግንኙነቶች ግብይቶች ናቸው. ደረጃ 2 ግለሰቦች ሰዎች የራሳቸውን ፍላጎት ለማሟላት እንደ አንድ ዘዴ አድርገው ይመለከቷቸዋል, በተቃራኒው የጋራ ውስጣዊ ልምድ (እርስ በርስ እንዴት እንደሚሰማን). ሌሎች እንዴት እንደሚመለከቷቸው ያስባሉ፣ ነገር ግን እነዚያ አመለካከቶች ለእነሱ ተጨባጭ ውጤት ስለሚኖራቸው ብቻ ነው። ለምሳሌ፣ ደረጃ 2 ጓደኛሞች እርስ በርሳቸው የማይዋሹበት ጊዜ፣ ውጤቱን በመፍራት ወይም በቀልን በመፍራት እንጂ በግንኙነት ውስጥ ታማኝነትን እና ግልጽነትን ከፍ አድርገው ስለሚመለከቱ አይደለም።
ከዚህም በላይ ግለሰቦች ከህጎች፣ ፍልስፍናዎች፣ እንቅስቃሴዎች ወይም ርዕዮተ ዓለሞች ጋር የሚከተሉት በውጫዊ ሽልማቶች ወይም ቅጣቶች ነው እንጂ በእውነት ስላመኑባቸው አይደለም። ለምሳሌ፣ በደረጃ 2 ላይ ያለ ሰው አያጭበረብርም ምክንያቱም ውጤቱን ስለሚፈሩ እንጂ ከግል እሴታቸው ጋር የሚጋጭ አይደለም።
ደረጃ 3፡ ማህበራዊነት ያለው አእምሮ (አብዛኞቹ ጎልማሶች)
አብዛኞቻችን በዚህ ደረጃ ላይ ነን።
- ርዕሰ ጉዳይ: IS የግለሰቦች ግንኙነቶች, የጋራነት
- ነገር፡ ፍላጎቶች፣ ፍላጎቶች እና ፍላጎቶች አሉት
በደረጃ 3፣ የውጭ ምንጮች እራሳችንን እና የአለምን ግንዛቤ ይቀርፃሉ።
በደረጃ 2 በጣም አስፈላጊዎቹ ነገሮች የእኛ የግል ፍላጎቶች እና ፍላጎቶች ሲሆኑ፣ በደረጃ 3 በጣም አስፈላጊዎቹ ነገሮች በዙሪያችን ያሉ ሰዎች እና ሥርዓቶች ሀሳቦች፣ ደንቦች እና እምነቶች (ማለትም ቤተሰብ፣ ማህበረሰብ፣ ርዕዮተ ዓለም፣ ባህል፣ ወዘተ) ናቸው።
ለመጀመሪያ ጊዜ ራሳችንን መለማመድ እንጀምራለን ሌሎች እንዴት እኛን እንደሚለማመዱ ተግባር። ለምሳሌ፣ ስለራሳችን ውጫዊ እይታን እንይዛለን (“ሞኝ ነኝ ብለው ያስባሉ”) እና የውስጣዊ ልምዳችን አካል እናደርጋለን (“ሞኝ ነኝ”)።
ተጨማሪ ባህሪያት:
- ሀሳባችንን፣ እምነታችንን፣ ሞራላችንን (እውነት እንደሆነ የምናውቀውን) ከውጭ ምንጮች እናገኛለን።
- ሌሎች ሰዎች እኛን እንዴት እንደሚለማመዱ ከመጠን በላይ የግል ሃላፊነት እንወስዳለን። በዚህም ምክንያት የሌሎችን ስሜት ላለመጉዳት በመሞከር ብዙ ጉልበት እናጠፋለን።
- የራሳችንን ስሜት ለማግኘት ውጫዊ ማረጋገጫን እንፈልጋለን። ለምሳሌ አንድ ተማሪ በፈተና ውጤቱን እስኪያይ ድረስ አንድን ትምህርት በተሳካ ሁኔታ መምራቱን አያውቅም። የሥራ ባልደረቦቿ ነገሩን እስኪነግሯት ድረስ አንድ ሥራ አስፈፃሚ አንድ የተወሰነ ስብሰባ የተሳካ እንደነበር ወይም እንዳልሆነ አያውቅም።
- ራሱን የቻለ ጠንካራ የራስነት ስሜት የለንም። አስፈላጊ በሆኑ አስተሳሰቦች፣ ተቋማት ወይም ሰዎች መካከል ግጭት ሲፈጠር፣ ምን እፈልጋለሁ የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ እንቸገራለን። በጣም ስራ የተጠመድን በሌሎች በሚጠበቁ ነገሮች ወይም በማህበረሰብ ሚናዎች ላይ በማተኮር ላይ ነን።
- ከአሁን በኋላ ሌሎች ሰዎችን እንደ ግብዓት አድርገን አንመለከታቸውም። የእነዚያን አስተያየቶች የሚያስከትለውን መዘዝ በተመለከተ ብቻ ሳይሆን የሌሎችን አመለካከቶች እና ሌሎች ስለእኛ አስተያየት ልንጨነቅ እንችላለን። ለምሳሌ፡- ስለአንተ እና ስለግንኙነታችን ስለምጨነቅ በእኔ ላይ ስለምትቆጣኝ ግድ ይለኛል እንጂ ከተናደድክ ወደ ፓርቲህ ስለማትጋብዘኝ ብቻ አይደለም።
ለምሳሌ፣ ማጭበርበርን በተመለከተ፡-
- ደረጃ 2 አጭበርባሪ - ስለመያዝ እና ስለሚያስከትላቸው ጉዳቶች (መገንጠል፣ መባረር፣ ወዘተ) መጨነቅ።
- ደረጃ 3 አጭበርባሪ - የጥፋተኝነት ስሜት ይሰማዎታል እና የሚረብሽ አለመስማማት ምክንያቱም ማጭበርበር ስህተት ስለሆነ እና ከእምነቱ ስርዓት እና እሴቶች ጋር ስለሚቃረን።
ለብዙ ሰዎች ማህበራዊ ብስለት እዚህ ያቆመ ይመስላል። ይሁን እንጂ የቀጣይ ልማት እምቅ ወደ ላይ እና ወደ ላይ ይቀጥላል.
ደረጃ 4 - የራስ ደራሲ አእምሮ
እንደ ኬጋን ገለጻ, 35% የሚሆኑት አዋቂዎች በዚህ ደረጃ ይኖራሉ.
- ርዕሰ ጉዳይ ፡ የአይኤስ ራስን ደራሲነት፣ ማንነት እና ርዕዮተ ዓለም
- ነገር፡ ግንኙነት፣ የጋራነት አለው ።
በደረጃ 4፣ እኛ ማን እንደሆንን መግለፅ እንችላለን፣ እና በሌሎች ሰዎች፣ በግንኙነታችን ወይም በአካባቢያችን አልተገለፀም።
እኛ ሰው መሆናችንን እንረዳለን ከአካባቢያችን መስፈርቶች እና ተስፋዎች ነፃ የሆኑ ሀሳቦች፣ ስሜቶች እና እምነቶች ያሉን። አሁን የራሳችንን "የፍርድ ወንበር" ለማዘጋጀት የሌሎችን አስተያየት ከራሳችን አስተያየት መለየት እንችላለን. ከማንነታችን ጋር እንዋጣለን - ይህ እኔ የሆንኩት ሰው ነው፣ የቆምኩትም ለዚህ ነው።
የራሳችንን አቅጣጫ የመፍጠር እና የመከተል አቅም እና ውስጣዊ ስሜት እናዳብራለን።
ተጨማሪ ባህሪያት:
- የሚጠበቁትን እና እሴቶችን መጠራጠር፣ አቋም መያዝ፣ ገደብ ማበጀት እና ችግሮችን በገለልተኛ የአእምሮ ፍሬሞች መፍታት እንችላለን።
- የራሳችንን የሥልጣን ወይም የድምፅ ስሜት በመፍጠር ሌሎች ሀሳቦችን እና ስሜቶችን መመርመር እንችላለን።
- ለራሳችን ውስጣዊ ሁኔታ እና ስሜቶች ሀላፊነት ልንወስድ እንችላለን - "እኔ የተናደድኩት እርስዎ ያደረጋችሁትን ጠቃሚ እሴቶቼን እንደ መጣስ ስለተረጎምኩ ነው፣ እና ድርጊትዎን በተለየ መንገድ ከተረጎምኩ በምትኩ ሀዘን ሊሰማኝ ይችላል።"
- ስለ አለም ያለንን ግንዛቤ እንፈጥራለን እና እራሳችንን ባገኘንበት አውድ የተቀረጸ አይደለም።
- እኛ ሁሌም እየተለወጥን እንዳለን፣ ማንነታችን አሁንም መደራደር የምንችለው ነገር መሆኑን እንገነዘባለን።
ደረጃ 5 - የተገናኘው አእምሮ
- ርዕሰ ጉዳይ: IS
- ዓላማ፡ የራስ ደራሲነት፣ ማንነት እና ርዕዮተ ዓለም አለው ።
1% አዋቂዎች ብቻ ወደ ደረጃ 5 ይደርሳሉ።
በደረጃ 5 የአንድ ሰው የራስ ስሜት ከተወሰኑ ማንነቶች ወይም ሚናዎች ጋር የተቆራኘ ሳይሆን በየጊዜው የሚፈጠረው ማንነትን እና ሚናውን በመፈተሽ እና ከሌሎች ጋር በመገናኘት የበለጠ የተሻሻለ ነው።
ይህ ከቡድሂስት ፅንሰ-ሀሳብ ጋር ይመሳሰላል ራስን ማደግ - በቋሚ ፍሰት ውስጥ ያለ ፣ ሁል ጊዜም የሚለዋወጥ።
ተጨማሪ ባህሪያት:
- ሁለታችንም ራሳችንን የቻልን እና ከሌሎች ስልጣን ጋር ለመስራት ፍቃደኞች ነን። ስልጣንን መጠየቅ ብቻ ሳይሆን እራሳችንንም መጠየቅ እንችላለን።
- አሁን በራሳችን ማንነት እስረኛ አንሆንም። የህይወትን ውስብስብ ነገሮች እናያለን፣ ማንነታችንን ማስፋት እና ለሌሎች አማራጮች ክፍት እንሆናለን - ማንነታችንን እያደስን ነው። ማንነታችን የተገደበ ነው - በህይወታችን ውስጥ ያሉን ሁኔታዎች ያለማቋረጥ ይለወጣሉ እና ማንነታችን በእሱ መለወጥ አለበት።
- ብዙ ሃሳቦችን እና ርዕዮተ-ዓለሞችን በአንድ ጊዜ መያዝ እንችላለን። ነገሮችን ከተለያዩ አቅጣጫዎች መረዳት እንችላለን።
አሁን ምን?
አሁን ደረጃዎቹን ከገመገሙ በኋላ በየትኛው መድረክ ላይ ነዎት ብለው ያስባሉ? እና የት መሆን ይፈልጋሉ? እንደ ኬጋን ገለጻ፣ ሁላችንም ካለንበት ደረጃ ከፍ ያለ ደረጃ ላይ እንዳለን እናምናለን። ስለዚህ በተለያዩ አውዶች እና ከተለያዩ ሰዎች ጋር እንዴት ባህሪ እንዳለህ በትኩረት ተከታተል።
ለኬጋን ትልቅ ሰው መሆን አዳዲስ ክህሎቶችን፣ ደረጃን ወይም ገንዘብን ማግኘት ብቻ አይደለም። ምን ማድረግ እንዳለበት ሌሎች እንዲነግሯቸው የማይፈልግ፣ በራሱ የሚመራ፣ የሚፎካከሩ በሚመስሉ ሐሳቦችና አመለካከቶች ውስጥ የራሳቸውን ሣይገዙና ከሌሎች ጋር ትክክለኛ፣ የጎለመሰ ግንኙነቶችን ማዳበር የሚችል ሰው መሆን ነው።