Paradoks władzy

Prawdziwa władza wymaga skromności i empatii, a nie siły i przymusu, argumentuje Dacher Keltner . Jednak to, czego ludzie oczekują od liderów – inteligencji społecznej – jest tym, co ulega zniszczeniu pod wpływem doświadczenia władzy.

„O wiele bezpieczniej jest budzić strach niż miłość” – pisze Niccolò Machiavelli w „Księciu” , klasycznym traktacie z XVI wieku, w którym propagował manipulację i okazjonalne okrucieństwo jako najlepszy sposób na zdobycie władzy. Prawie 500 lat później, bestseller Roberta Greene’a , „ 48 praw władzy” , napełniłby Machiavellego dumą. Książka Greene’a, lektura do poduszki zarówno analityków polityki zagranicznej, jak i gwiazd hip-hopu, to kwintesencja Machiavellego. Oto kilka z jego 48 praw:

Prawo 3. Ukryj swoje zamiary.
Prawo 6. Uwaga sądu za wszelką cenę.
Prawo 12. Stosuj wybiórczą uczciwość i hojność, aby rozbroić swoje ofiary.
Prawo 15. Zmiażdż swojego wroga całkowicie.
Prawo 18. Utrzymywanie innych w stanie zawieszenia strachu.

Rozumiesz, o co chodzi.

Kierując się wiekami rad, takich jak Machiavelli i Greene, skłonni jesteśmy wierzyć, że zdobycie władzy wymaga siły, oszustwa, manipulacji i przymusu. W istocie moglibyśmy nawet założyć, że stanowiska władzy wymagają takiego postępowania – że aby sprawnie funkcjonować, społeczeństwo potrzebuje przywódców, którzy są gotowi i zdolni do wykorzystywania władzy w ten sposób.

Choć te koncepcje są kuszące, są one całkowicie błędne. Nowa nauka o władzy ujawniła natomiast, że władza jest sprawowana najskuteczniej, gdy jest używana odpowiedzialnie przez ludzi, którzy są wyczuleni na potrzeby i interesy innych oraz angażują się w nie. Lata badań sugerują, że empatia i inteligencja społeczna są znacznie ważniejsze w zdobywaniu i sprawowaniu władzy niż siła, oszustwo czy terror.

Niniejsze badanie obala utrwalone mity na temat tego, co stanowi prawdziwą władzę, jak ludzie ją zdobywają i jak powinni jej używać. Badania pokazują jednak również, że osoby, które obejmują władzę, są bardziej skłonne do zachowań samolubnych, impulsywnych i agresywnych, a także mają trudności z postrzeganiem świata z perspektywy innych. To stawia nas przed paradoksem władzy: umiejętności najważniejsze dla jej zdobycia i skutecznego przywództwa to właśnie te umiejętności, które tracą na wartości, gdy już ją zdobędziemy.

Paradoks władzy wymaga od nas nieustannej czujności wobec deprawujących wpływów władzy i jej zdolności do zniekształcania sposobu, w jaki postrzegamy siebie i traktujemy innych. Paradoks ten jednak wyraźnie pokazuje również, jak ważne jest kwestionowanie mitów na temat władzy, które skłaniają nas do wybierania niewłaściwych przywódców i tolerowania rażących nadużyć władzy. Zamiast ulegać makiawelicznemu światopoglądowi – który niestety prowadzi nas do wybierania makiawelicznych przywódców – musimy promować inny model władzy, oparty na inteligencji społecznej, odpowiedzialności i współpracy.

Mit numer jeden: Władza to pieniądze, głosy i siła mięśni

Termin „władza” często przywołuje skojarzenia z siłą i przymusem. Wiele osób zakłada, że ​​władza jest najbardziej widoczna na posiedzeniach Kongresu Stanów Zjednoczonych lub w salach konferencyjnych korporacji. W ślad za tym poszły ujęcia władzy w naukach społecznych, koncentrując się na sporach o pieniądze (majątek finansowy), głosy (udział w procesie podejmowania decyzji politycznych) i siłę militarną.

Istnieją jednak niezliczone wyjątki od tej definicji władzy: dwuletnie dziecko bez grosza przy duszy błagające o słodycze (i je dostające) w kolejce do kasy w supermarkecie, jeden z małżonków manipulujący drugim w celu uzyskania seksu, czy sukces pokojowych ruchów politycznych w takich miejscach jak Indie czy RPA. Postrzeganie władzy jako pieniędzy, głosów i siły fizycznej zaślepia nas na to, jak władza przenika nasze codzienne życie.

Nowe badania psychologiczne na nowo zdefiniowały władzę, a ta definicja jasno pokazuje, jak powszechna i integralna jest władza w naszym życiu. W psychologii władzę definiuje się jako zdolność do wpływania na stan psychiczny lub psychiczny innej osoby poprzez dostarczanie lub odmawianie jej zasobów – takich jak jedzenie, pieniądze, wiedza i uczucia – lub wymierzanie kar, takich jak krzywda fizyczna, zwolnienie z pracy czy ostracyzm społeczny. Definicja ta pomniejsza znaczenie faktycznego działania danej osoby, a zamiast tego podkreśla jej zdolność do wpływania na innych. Co być może najważniejsze, definicja ta ma zastosowanie w różnych relacjach, kontekstach i kulturach. Pomaga nam zrozumieć, jak dzieci mogą sprawować władzę nad rodzicami od momentu narodzin lub jak ktoś – na przykład przywódca religijny – może być potężny w jednym kontekście (na ambonie podczas niedzielnego kazania), ale nie w innym (w otępiająco długiej kolejce do urzędu komunikacji w poniedziałkowy poranek). Zgodnie z tą definicją można być potężnym bez konieczności prób kontrolowania, przymuszania czy dominowania. Rzeczywiście, gdy ludzie zaczynają próbować kontrolować innych, często jest to znak, że ich władza słabnie.

Ta definicja komplikuje nasze rozumienie władzy. Władza nie jest czymś ograniczonym do jednostek czy organizacji żądnych władzy; jest częścią każdej interakcji społecznej, w której ludzie mają możliwość wpływania na swoje stany, a to w istocie dotyczy każdej chwili życia. Twierdzenia, że ​​władza jest jedynie produktem męskiej biologii, pomijają stopień, w jakim kobiety zdobyły i sprawowały władzę w wielu sytuacjach społecznych. W rzeczywistości badania, które przeprowadziłam, pokazują, że ludzie przyznają władzę kobietom równie chętnie jak mężczyznom, a w nieformalnych hierarchiach społecznych kobiety osiągają podobny poziom władzy jak mężczyźni.

Władza nie jest zatem czymś, czego powinniśmy (lub możemy) unikać, ani czymś, co koniecznie wiąże się z dominacją i uległością. Negocjujemy władzę w każdej chwili naszego życia towarzyskiego (a także w snach, argumentował Freud). Dążąc do równości, dążymy do efektywnej równowagi sił, a nie do jej braku. Wykorzystujemy ją, aby zyskać zgodę i spójność społeczną, a nie tylko uległość. Być człowiekiem to być zanurzonym w dynamice władzy.

Mit numer dwa: makiaweliści wygrywają w grze o władzę

Jednym z kluczowych pytań dotyczących władzy jest to, kto ją zdobywa. Naukowcy od lat zastanawiają się nad tym zagadnieniem, a ich wyniki stanowią ostrą krytykę makiawelicznego poglądu na władzę. To nie manipulujący, strategiczny makiawelista zdobywa władzę. Nauki społeczne ujawniają natomiast, że zdolność do zdobycia lub utrzymania władzy, nawet w małych grupach, zależy od zdolności rozumienia i wspierania celów innych członków grupy. W kontekście władzy inteligencja społeczna – umiejętność rozwiązywania konfliktów, negocjowania i łagodzenia napięć grupowych – bierze górę nad darwinizmem społecznym.

Na przykład, bardzo szczegółowe badania „polityki szympansów” wykazały, że władza społeczna wśród naczelnych innych niż ludzie opiera się mniej na czystej sile, przymusie i nieokiełznanej obronie własnych interesów, a bardziej na zdolności do negocjowania konfliktów, egzekwowania norm grupowych i sprawiedliwej alokacji zasobów. Badania te pokazują, że naczelne, które próbują sprawować władzę, dominując nad innymi i stawiając na pierwszym miejscu własne interesy, często spotykają się z wyzwaniami, a z czasem zostają odsunięte od władzy przez podwładnych. ( Christopher Boehm opisuje te badania szerzej w swoim eseju ).

Prowadząc własne badania nad ludzkimi hierarchiami społecznymi, konsekwentnie odkrywałem, że to właśnie bardziej dynamiczni, chętni do zabawy i angażujący się członkowie grupy szybko zdobywają i utrzymują szacunek rówieśników. Takie otwarte, energiczne i zaangażowane społecznie jednostki szybko awansują w hierarchiach tworzących się struktur.

Dlaczego inteligencja społeczna? Ze względu na naszą ultraspołeczność. Większość zadań związanych z przetrwaniem i reprodukcją realizujemy społecznie, od opieki nad dziećmi po produkcję pożywienia i schronienia. Oddajemy władzę tym, którzy najlepiej służą interesom grupy.

Badania empiryczne wielokrotnie dowodzą, że liderzy, którzy traktują swoich podwładnych z szacunkiem, dzielą się władzą i budują poczucie koleżeństwa i zaufania, są uważani za bardziej sprawiedliwych i uczciwych.

Inteligencja społeczna jest niezbędna nie tylko do zdobycia władzy, ale także do jej utrzymania. Mój kolega Cameron Anderson i ja badaliśmy strukturę hierarchii społecznych w akademikach przez rok, analizując, kto jest na szczycie i na nim pozostaje, kto traci na pozycji, a kto cieszy się mniejszym szacunkiem rówieśników. Niezmiennie odkrywaliśmy, że to osoby zaangażowane społecznie utrzymują władzę na przestrzeni lat. W nowszych badaniach Cameron dokonał niezwykłego odkrycia, że ​​skromność może być kluczowa dla utrzymania władzy. Osoby, które są skromne w stosunku do własnej władzy, faktycznie pną się w hierarchii i utrzymują status oraz szacunek rówieśników, podczas gdy osoby z wygórowanym, wygórowanym poczuciem władzy szybko spadają na najniższe szczeble.

Jaki więc jest los makiawelicznych członków grupy, gorliwych zwolenników 48 praw Greene'a, którzy w pogoni za władzą są gotowi oszukiwać, wbijać nóż w plecy, zastraszać i podważać autorytet innych? Odkryliśmy, że osoby te nie dochodzą do władzy. Zamiast tego, ich rówieśnicy szybko rozpoznają, że będą szkodzić innym w pogoni za własnym interesem i przypisują im reputację osób szkodliwych dla grupy i niegodnych przywództwa.

Współpraca i skromność to nie tylko etyczne sposoby wykorzystywania władzy i nie służą one wyłącznie interesom grupy; są to również cenne umiejętności dla osób, które dążą do władzy i chcą ją utrzymać.

Mit numer trzy: Władzę zdobywa się strategicznie, a nie daje się jej komuś innemu

Głównym powodem porażki makiawelistów jest to, że padają ofiarą trzeciego mitu na temat władzy. Błędnie wierzą, że władzę zdobywa się strategicznie, poprzez oszukańcze gry i nastawianie innych przeciwko sobie. W tym przypadku Machiavelli nie docenił ważnego faktu w ewolucji ludzkich hierarchii: że wraz ze wzrostem inteligencji społecznej podwładni mogą tworzyć potężne sojusze i ograniczać działania osób sprawujących władzę. Władza w coraz większym stopniu opiera się na działaniach i osądach innych członków grupy. Władza danej osoby jest tak silna, jak status nadany jej przez innych.

Socjolog Erving Goffman pisał z błyskotliwą intuicją o szacunku – sposobie, w jaki okazujemy innym władzę za pomocą zwrotów grzecznościowych, formalnej prozy, pośredniości i skromnych, niewerbalnych przejawów zażenowania. Możemy dawać innym władzę po prostu zachowując pełną szacunku uprzejmość.

Moje własne badania wykazały, że ludzie instynktownie identyfikują osoby, które mogłyby podważyć interesy grupy i uniemożliwiają im zdobycie władzy, wykorzystując to, co nazywamy „dyskursem reputacyjnym”. W naszych badaniach nad różnymi grupami prosiliśmy członków grupy o otwartą rozmowę o reputacji innych członków i o plotkowanie. Odkryliśmy, że makiaweliści szybko zyskują reputację jednostek, które działają w sposób wrogi interesom innych, a ta reputacja działa jak szklany sufit, uniemożliwiając im zdobycie władzy. W rzeczywistości ten aspekt ich zachowania wpływał na ich reputację nawet bardziej niż ich moralność seksualna, nawyki rekreacyjne czy gotowość do przestrzegania grupowych konwencji społecznych.

W Księciu Machiavelli zauważa,

„Każdy, kto stara się być dobry przez cały czas, z pewnością popadnie w ruinę pośród wielkiej liczby tych, którzy nie są dobrzy. Dlatego książę, który chce zachować swoją władzę, musi nauczyć się, jak nie być dobrym, i wykorzystać tę wiedzę lub powstrzymać się od jej wykorzystania, zależnie od potrzeby”.

Dodaje: „Książę powinien przede wszystkim zawsze dążyć do tego, by w każdym działaniu zyskać sobie reputację wielkiego i niezwykłego człowieka”. Z kolei kilka tradycji wschodnich, takich jak taoizm i konfucjanizm , gloryfikuje skromnego przywódcę, który angażuje się w relacje ze swoimi zwolennikami i praktykuje inteligencję społeczną. Jak mawiał taoistyczny filozof Lao-tsy : „Aby przewodzić ludowi, idź za nim”. Porównaj tę radę z radą Machiavellego i oceń je obie w świetle wieloletnich badań naukowych. Nauka przyznaje przyzwolenie Lao-tsy.

Paradoks władzy

„Władza korumpuje; władza absolutna korumpuje absolutnie” – powiedział brytyjski historyk Lord Acton . Niestety, nie jest to całkowicie mit, o czym świadczą działania europejskich monarchów, dyrektorów Enronu i niekontrolowanych gwiazd popu. Liczne badania – zwłaszcza z zakresu psychologii społecznej – potwierdzają tezę Actona, choć z pewnym zastrzeżeniem: władza prowadzi ludzi do impulsywnych działań, zarówno dobrych, jak i złych, oraz do braku zrozumienia uczuć i pragnień innych.

Na przykład badania wykazały, że osoby, którym powierzono władzę w eksperymentach, częściej opierają się na stereotypach, oceniając innych, i zwracają mniejszą uwagę na cechy, które definiują te osoby jako jednostki. Skłonni do stereotypizacji, oceniają również postawy, zainteresowania i potrzeby innych mniej trafnie. Jedno z badań wykazało, że profesorowie o wysokiej władzy mniej trafnie oceniali postawy profesorów o niskiej władzy niż ci o niskiej władzy – postawy swoich bardziej wpływowych kolegów. Nierównowaga władzy może nawet wyjaśniać fakt, że starsze rodzeństwo nie radzi sobie tak dobrze jak młodsze w zadaniach z teorii umysłu, które oceniają zdolność do interpretowania intencji i przekonań innych.

Władza skłania nawet sędziów Sądu Najwyższego do mniej złożonego rozumowania prawnego. W badaniu przeprowadzonym przez psycholog ze Stanford, Deborah Gruenfeld, porównano decyzje sędziów Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, którzy pisali opinie popierające albo stanowisko większości sędziów – pozycję władzy – albo stanowisko pokonanej, słabszej mniejszości. Rzeczywiście, kiedy Gruenfeld analizowała złożoność opinii sędziów w szerokim spektrum spraw, odkryła, że ​​sędziowie piszący z pozycji władzy formułowali mniej złożone argumenty niż ci piszący z pozycji mniejszej władzy.

Wiele badań wykazało również, że władza zachęca jednostki do działania zgodnie z własnymi kaprysami, pragnieniami i impulsami. Kiedy naukowcy dają ludziom władzę w eksperymentach naukowych, są oni bardziej skłonni do fizycznego dotykania innych w potencjalnie nieodpowiedni sposób, flirtowania w bardziej bezpośredni sposób, podejmowania ryzykownych decyzji i ryzykowania, składania pierwszych ofert w negocjacjach, wyrażania swoich opinii i jedzenia ciasteczek niczym Ciasteczkowy Potwór, z okruchami na brodzie i klatce piersiowej.

Być może jeszcze bardziej niepokojące jest bogactwo dowodów na to, że posiadanie władzy zwiększa prawdopodobieństwo zachowań socjopatycznych. Osoby na wysokich stanowiskach częściej przerywają innym, odzywają się nieproszone i nie patrzą na mówiących. Częściej też drażnią przyjaciół i współpracowników w sposób wrogi i upokarzający. Badania organizacji pokazują, że większość niegrzecznych zachowań – krzyki, przekleństwa, bezceremonialne krytyki – ma miejsce w biurach i boksach osób na stanowiskach kierowniczych.

Moje własne badania wykazały, że osoby sprawujące władzę zachowują się jak pacjenci z uszkodzeniem płatów oczodołowo-czołowych mózgu (obszar płatów czołowych tuż za oczodołami), co wydaje się prowadzić do nadmiernie impulsywnego i nieczułego zachowania. Doświadczenie władzy można zatem porównać do sytuacji, w której ktoś otwiera czaszkę i usuwa tę część mózgu, która jest tak istotna dla empatii i społecznie akceptowalnych zachowań.

Władza może również wywoływać bardziej szkodliwe formy agresji. W słynnym eksperymencie więziennym Stanford , psycholog Philip Zimbardo losowo przydzielał studentów Stanford do roli strażników więziennych lub więźniów – skrajny rodzaj relacji władzy. Strażnicy więzienni szybko popadali w najczystsze formy nadużywania władzy, stosując psychologiczne tortury wobec swoich rówieśników, więźniów. Podobnie, antropolodzy odkryli, że kultury, w których gwałt jest powszechny i ​​akceptowany, charakteryzują się głęboko zakorzenionym przekonaniem o wyższości mężczyzn nad kobietami.

To prowadzi nas do paradoksu władzy. Władza jest przyznawana tym jednostkom, grupom lub narodom, które w sposób społecznie inteligentny działają na rzecz dobra ogółu.

Niestety, posiadanie władzy sprawia, że ​​wiele osób jest równie impulsywnych i słabo wyczulonych na otoczenie, jak przeciętny pacjent z uszkodzeniem płata czołowego, co sprawia, że ​​są podatni na przemoc i utratę szacunku ze strony rówieśników. To, czego ludzie oczekują od liderów – inteligencji społecznej – jest tym, co zostaje zaburzone przez doświadczenie władzy.

Kiedy uświadomimy sobie ten paradoks i wszystkie destrukcyjne zachowania, które z niego wynikają, docenimy wagę promowania bardziej społecznie inteligentnego modelu władzy. Zachowania społeczne są dyktowane przez oczekiwania społeczne. Obalając utrwalone mity i błędne przekonania na temat władzy, będziemy mogli lepiej identyfikować cechy, jakie powinni posiadać wpływowi ludzie, i lepiej rozumieć, jak powinni sprawować władzę. W rezultacie będziemy mieli znacznie mniejszą tolerancję dla osób, które rządzą za pomocą oszustwa, przymusu lub bezprawnej siły. Nie będziemy już oczekiwać tego typu antyspołecznych zachowań od naszych liderów i po cichu je akceptować, gdy się pojawią.

Zaczniemy też wymagać czegoś więcej od naszych kolegów, sąsiadów i od siebie samych. Kiedy docenimy różnice między odpowiedzialnym a nieodpowiedzialnym wykorzystaniem władzy – oraz wagę praktykowania odpowiedzialnej, społecznie inteligentnej jej formy – zrobimy ważny krok w kierunku promowania zdrowych małżeństw, pokojowych placów zabaw i społeczeństw zbudowanych na współpracy i zaufaniu.